Welke type lichtbronnen zijn er?

De meest voorkomende opdeling van lichtbronnen is gloei-, halogeen-, spaar- en LED lampen.

Hoe werkt een gloei- en halogeenlamp?

Gloei- en halogeenlampen zijn beiden energieverslindende lampen. Bij beide soorten ontstaat licht doordat stroom door een gloeidraad gaat en deze verhit wordt met als gevolg dat deze licht uitstraalt. Bij gloei- en halogeenlampen wordt de grootste hoeveelheid elektriciteit omgezet in warmte en wordt maar zoals bij gloeilampen 3 tot 9% omgezet in licht. Doordat een halogeenlamp een gas bevat, straalt deze meer licht uit dan een gloeilamp van hetzelfde wattage. Toch wordt ook hier de grootste hoeveelheid elektriciteit omgezet in warmte.

Hoe werkt een spaarlamp?

Een spaarlamp is eigenlijk een kleine TL-buis. In deze lampen zit er in een buis kwikdamp waar elektriciteit doorheen gaat. De elektriciteit, die door de buis heen gaat, zullen botsen met de elektronen van de kwikdamp en bij deze botsing komt er energie vrij, namelijk licht. De huidige spaarlampen gebruiken ongeveer 4 tot 5 keer minder elektriciteit en daarom hebben spaarlampen een wattage van ongeveer 15 watt i.p.v. 60 watt van een gloeilamp. Daarnaast gaan de spaarlampen 5 tot 10 keer langer mee dan een gloeilamp. Ondanks dat een spaarlamp duurder is, bespaar je er wel geld mee doordat ze een lange tijd meegaan.

Hoe werkt een LED lamp?

LEDs oftewel Light Emitting Diodes bestaan uit halfgeleiders, die licht uitstralen als er elektriciteit doorgaat. Een enkele LED is klein en geeft relatief weinig licht. Door meerdere LEDs te groeperen wordt de lichtopbrengst verhoogt en daarom is een LED-lamp opgebouwd uit een groep van LEDs. De kleur van een LED hangt af van het gebruikte materiaal. De voordelen van LED zijn dat ze 8x langer meegaan dan een spaarlamp; wel 35x langer dan een gloeilamp; weinig elektriciteit gebruikt en dus ook niet warm wordt. LED lampen zijn tegenwoordig leverbaar in de meest voorkomende fittingsoorten. LEDs zijn dus zeer energiezuinig en gaan zo’n tien jaar mee.

Wanneer gaan de gloeilampen verdwijnen?

Door de Europese Unie is bepaald dat de meest energieslurpende lampen van de markt moeten verdwijnen, zoals gloei- en halogeenlampen. Slechts 3 tot 9% van de elektriciteit die een gloeilamp verbruikt, wordt omgezet in licht, de rest wordt omgezet in warmte. Deze verdwijning zal gefaseerd gebeuren.

• Fase 1: Sinds 1 september 2009 mogen er geen matte lichtbronnen en heldere gloeilampen van 100 watt of meer geproduceerd worden. Gevolg: de matte gloeilampen en gloeilampen van 100 watt of meer zijn niet meer te verkrijgen.

• Fase 2: Sinds 1 september 2010 mogen alle heldere lampen van meer dan 75 Watt niet meer geproduceerd worden.

• Fase 3: Sinds 1 september 2011 mogen alle heldere lampen van meer dan 60 Watt niet meer worden geproduceerd of moeten minimaal een energielabel C hebben.

• Fase 4: Vanaf 1 september 2012 moeten alle heldere lampen minimaal een energielabel C hebben met als gevolg dat alle traditionele gloeilampen van de markt verdwijnen.

• Fase 5: Vanaf 2016 moeten alle heldere lampen minimaal energielabel B hebben

Voor meer informatie over de Europese regels rond lichtbronnen kijk op de website van de Europese Commissie.

Als ik nu een lamp koop, kan ik daar dan later nog wel lichtbronnen voor krijgen?

Ja, het is zelfs zo dat nu al voor vrijwel alle traditionele fittingen energiezuinige alternatieven zijn in LED of spaarlamp. Je kan dan zonder problemen je oude gloeilamp vervangen door een energiezuinig exemplaar met dezelfde fitting. Dit heet retrofit.

Wat betekent het als een lamp een fittingsoort E27 of E14?

Hiermee wordt de fittinggrootte aangeduid: E27 is een grote fitting en E14 een kleine fitting. De 'E' staat voor (Thomas) Edison, de uitvinder van de gloeilamp.

Waar staat de 'W' voor?

Dit staat voor wattage, waarmee het vermogen van een lamp wordt uitgedrukt ofwel het energieverbruik. Een laag wattage geeft minder licht dan een hoog wattage

Wat betekent 'lumen'?

Het aantal lumen geeft de lichtopbrengst van een lichtbron aan. Zo kun je gemakkelijk de lichtopbrengst van verschillende lampen met elkaar vergelijken. Op lampen die gericht licht geven (zoals reflectorlampen) staat geen lumen vermeld.

We zijn gewend om bij het kiezen van een lichtbron / lichthoeveelheid te kijken naar het aantal watt. Maar de wattage van een lamp is niet meer zo geschikt om verschillende lampen te vergelijken. Spaarlampen hebben minder vermogen (watt) nodig dan een gloeilamp om dezelfde hoeveelheid licht te produceren en led-lampen nog veel minder. Daarom is het handiger om te kijken naar de lichtopbrengst van de lamp en deze wordt uitgedrukt in lumen
 

Voor meer informatie over energie besparen met verlichting kijk op de site van Milieucentraal.

Hoe controleer ik of er spanning staat op de draden wanneer ik een lamp aansluit?

De eenvoudigste manier is met een spanningszoeker. Controleer bij de bruine of zwarte draad of het lampje van de spanningszoeker gaat branden.

Ik heb mijn halogeenlamp verwisseld en na een paar dagen is deze alweer defect. Hoe kan dit?

Halogeenlampen zijn zeer kwetsbaar. Vet en vuil branden in en verkorten de levensduur. Raak een halogeenlamp dus nooit rechtstreeks met je handen aan en monteer hem met een schone doek.

Als ik mijn lampen dim, bespaar ik dan ook stroom?

Ja vrijwel alle dimmers die nu gebruikt worden zorgen voor een energiebesparing wanneer de lamp gedimd wordt.

Als ik een lamp heb op 12 volt, kan ik die dan ook dimmen?

Ja dat kan, het is alleen afhankelijk van het type transformator welke dimmer daar het best bijpast. In vrijwel alle nieuwe 12 volt lampen zit een elektronische transformator. Deze zijn goed dimbaar, maar wel met een tronic dimmer of met een microdimmer. Heb je nog een gewikkelde/ringkern transformator (ter herkenning, een gewikkelde trafo is relatief zwaar en heeft een spoel van koperdraad) dan is een hoogwaardige halogeendimmer de oplossing. Bij gewikkelde/ringkern trafo’s zal er in gedimde toestand vrijwel altijd een lichte brom hoorbaar zijn.

LED lampen geven altijd kil licht, kan dat niet anders?

De eerste generatie led lampen gaven inderdaad een koel en blauw licht, inmiddels is dit doorontwikkeld en kan je led lampen kiezen met hetzelfde warme licht als je gewend bent van gloeilampen.

Hoeveel geld kan ik besparen met LED verlichting?

Dat is natuurlijk per huishouden verschillend en daarom moeilijk in het algemeen te beantwoorden maar bij een gemiddelde gezinssamenstelling kan er met led verlichting al snel tot 270 euro per jaar bespaard worden. Tel daarbij op dat een led lichtbron ook nog eens minimaal 20 jaar meegaat t.o.v. 1 tot 2 jaar bij een traditionele lichtbron en je komt al snel op een bedrag van ca. 290 euro per jaar.

Hoe kan ik een ruimte optimaal verlichten?

Als je een ruimte perfect wilt verlichten heb je eigenlijk een lichtplan nodig. Dit is een plan wat rekening houdt met de grootte en hoogte van de ruimte, natuurlijk licht, en gebruikseisen van de bewoners. In dit plan wordt een optimale lichtverdeling gecreëerd en ontstaat naast functioneel licht de sfeer die je wenst. Dit maakt een ruimte aangenaam en comfortabel. Vaak is een tekening van de ruimte al genoeg voor een lichtadviseur om zijn plan op te baseren.

Is het duur om een lichtplan te laten maken?

Nee, zowel als je via een tekening de informatie m.b.t. de te verlichten ruimte aanlevert als wanneer een adviseur bij je thuis langs komt voor lichtadvies is dit bij Lampidee geheel gratis mits de verlichting ook bij Lampidee wordt aangeschaft.